ClopYPastE blog on Twitter
Follow us...
ClopYPastE blog Facebook fan page
Έλα στην παρέα μας...
Ποτέ μην ξεχνάς να αναφέρεις την πηγή μιας ανάρτησης ή ενός σκίτσου.
Ο δημιουργός του αφιέρωσε κάποιο χρόνο για να το κάνει και είναι απαράδεκτο να τον αγνοείς!
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ομιλείται την ελληνικήν. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ομιλείται την ελληνικήν. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Πομφόλυγες και φληναφήματα: Δύο σπάνιες λέξεις της ελληνικής γλώσσας
Η ελληνική γλώσσα είναι γεμάτη λέξεις και εκφράσεις που, αν και δε χρησιμοποιούνται συχνά στην καθημερινότητα, εξακολουθούν να εμφανίζονται στον δημόσιο λόγο, στην αρθρογραφία ή στη λογοτεχνία.
Ανάμεσά τους βρίσκονται οι λέξεις «φληναφήματα» και «πομφόλυγες», οι οποίες συχνά χρησιμοποιούνται μεταφορικά για να χαρακτηρίσουν ανούσιες ή υπερβολικές δηλώσεις.
Ανάμεσά τους βρίσκονται οι λέξεις «φληναφήματα» και «πομφόλυγες», οι οποίες συχνά χρησιμοποιούνται μεταφορικά για να χαρακτηρίσουν ανούσιες ή υπερβολικές δηλώσεις.
Τί σημαίνει «φληναφήματα»;
Η λέξη προέρχεται από την αρχαία ελληνική φληνάφημα και σημαίνει φλυαρίες, μωρολογίες ή ανούσιους ισχυρισμούς. Χρησιμοποιείται για να περιγράψει λόγια χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο ή σοβαρότητα.
Τί σημαίνει «πομφόλυγες»;
Η λέξη προέρχεται από την αρχαία ελληνική πομφόλυξ, που δήλωνε τη φουσκάλα ή τη φλύκταινα στο δέρμα.
Στη σύγχρονη χρήση, όμως, απαντά κυρίως με μεταφορική σημασία, για να περιγράψει λόγια εντυπωσιακά αλλά κενά περιεχομένου, δηλαδή αερολογίες ή ισχυρισμούς χωρίς ουσία.
Η λέξη προέρχεται από την αρχαία ελληνική φληνάφημα και σημαίνει φλυαρίες, μωρολογίες ή ανούσιους ισχυρισμούς. Χρησιμοποιείται για να περιγράψει λόγια χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο ή σοβαρότητα.
Τί σημαίνει «πομφόλυγες»;
Η λέξη προέρχεται από την αρχαία ελληνική πομφόλυξ, που δήλωνε τη φουσκάλα ή τη φλύκταινα στο δέρμα.
Στη σύγχρονη χρήση, όμως, απαντά κυρίως με μεταφορική σημασία, για να περιγράψει λόγια εντυπωσιακά αλλά κενά περιεχομένου, δηλαδή αερολογίες ή ισχυρισμούς χωρίς ουσία.
17.7.26
Τί σημαίνει η λέξη «λιλαίομαι»;
Η ελληνική γλώσσα διατηρεί στο λεξιλογικό της απόθεμα λέξεις που, αν και έχουν περάσει στο περιθώριο της καθημερινής χρήσης, εξακολουθούν να μαρτυρούν τον πλούτο και την εκφραστική δύναμη της αρχαίας παράδοσης.
Ανάμεσα σε αυτές ξεχωρίζει το ρήμα «λιλαίομαι», μια λέξη με έντονο συναισθηματικό και ποιητικό φορτίο, η οποία σπάνια συναντάται σήμερα, αλλά αποδίδει με μοναδικό τρόπο την ένταση της ανθρώπινης επιθυμίας.
Στην αρχαία ελληνική γλώσσα, το «λιλαίομαι» σημαίνει «λαχταρώ βαθιά», «ποθώ με όλη μου τη δύναμη», «επιθυμώ σφοδρά να αποκτήσω, να πετύχω ή να πραγματοποιήσω κάτι». Πρόκειται για έναν όρο που δεν περιγράφει μια απλή επιθυμία, αλλά μια εσωτερική ορμή και έναν έντονο πόθο που κυριαρχεί στη σκέψη και το συναίσθημα.
Στην αρχαία ελληνική γλώσσα, το «λιλαίομαι» σημαίνει «λαχταρώ βαθιά», «ποθώ με όλη μου τη δύναμη», «επιθυμώ σφοδρά να αποκτήσω, να πετύχω ή να πραγματοποιήσω κάτι». Πρόκειται για έναν όρο που δεν περιγράφει μια απλή επιθυμία, αλλά μια εσωτερική ορμή και έναν έντονο πόθο που κυριαρχεί στη σκέψη και το συναίσθημα.
Η λέξη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της ακρίβειας και της παραστατικότητας με την οποία η αρχαία ελληνική γλώσσα απέδιδε τις πιο λεπτές αποχρώσεις των ανθρώπινων συναισθημάτων, διατηρώντας μέχρι σήμερα τη γοητεία και τη διαχρονική της αξία.
Πηγή: alfavita.gr
17.6.26
Πώς λέγεται στα ελληνικά το «φιγουρίνι»;
Η λέξη «φιγουρίνι» αποτελεί γλωσσικό δάνειο από τα ιταλικά και συγκεκριμένα από το figurina, υποκοριστικό του figura, όρος που αποδίδει έννοιες όπως «μορφή», «σχήμα» ή «φιγούρα».
Στην ελληνική γλώσσα έχει επικρατήσει με δύο βασικές χρήσεις. Η πρώτη αφορά στο μικρό διακοσμητικό αντικείμενο ή αγαλματίδιο, όπως οι γνωστές πορσελάνινες φιγούρες που χρησιμοποιούνται για διακόσμηση χώρων. Η δεύτερη, νεότερη και πιο μεταφορική, περιγράφει άτομα που δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην εμφάνισή τους ή επιδιώκουν να τραβούν την προσοχή με τη στάση και την εικόνα τους.
Η ετυμολογική του διαδρομή ξεκινά από το λατινικό figura, που σημαίνει «σχήμα» ή «παράσταση», περνά στα ιταλικά και στη συνέχεια ενσωματώνεται στο ελληνικό λεξιλόγιο, κυρίως μέσω της πολιτισμικής επιρροής της Ιταλίας στους τομείς της τέχνης, της αισθητικής και της διακόσμησης.
Στην ελληνική γλώσσα έχει επικρατήσει με δύο βασικές χρήσεις. Η πρώτη αφορά στο μικρό διακοσμητικό αντικείμενο ή αγαλματίδιο, όπως οι γνωστές πορσελάνινες φιγούρες που χρησιμοποιούνται για διακόσμηση χώρων. Η δεύτερη, νεότερη και πιο μεταφορική, περιγράφει άτομα που δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην εμφάνισή τους ή επιδιώκουν να τραβούν την προσοχή με τη στάση και την εικόνα τους.
Η ετυμολογική του διαδρομή ξεκινά από το λατινικό figura, που σημαίνει «σχήμα» ή «παράσταση», περνά στα ιταλικά και στη συνέχεια ενσωματώνεται στο ελληνικό λεξιλόγιο, κυρίως μέσω της πολιτισμικής επιρροής της Ιταλίας στους τομείς της τέχνης, της αισθητικής και της διακόσμησης.
17.6.26
Δορυφόρος: Η απίστευτη ιστορία μιας λέξης που ξεκίνησε από δόρυ του πολεμιστή και κατέληξε στο διάστημα
Πόσες φορές έχουμε ακούσει τη λέξη δορυφόρος και σκεφτήκαμε τον γυαλιστερό μεταλλικό κύλινδρο που περιφέρεται γύρω από τη Γη; Κι όμως, η λέξη αυτή δε γεννήθηκε για να περιγράψει τεχνολογικά θαύματα της NASA, αλλά τον οπλισμένο φρουρό ενός βασιλιά της αρχαιότητας.
Από το δόρυ και το φέρω
Η λέξη δορυφόρος είναι αρχαιοελληνική. Συντίθεται από το δόρυ (το όπλο, το ακόντιο του πολεμιστή) και το φέρω (κουβαλώ). Κυριολεκτικά λοιπόν, δορυφόρος σημαίνει «αυτός που φέρει δόρυ», ο οπλισμένος συνοδός.
Στην αρχαία Ελλάδα, οι δορυφόροι ήταν οι σωματοφύλακες των βασιλέων, οι έμπιστοι στρατιώτες που βάδιζαν στο πλευρό τους, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Ήταν οι πρώτοι "followers" της Ιστορίας, μόνο που αντί για like κρατούσαν λόγχες.
Στα νεότερα χρόνια η λέξη κρατά τη μεταφορική σημασία: «αυτός που ακολουθεί ή περιστρέφεται γύρω από κάποιον». Χρησιμοποιείται για πολιτικούς ακόλουθους ή κρατικά εξαρτώμενες χώρες (π.χ. «δορυφόρος χώρα»).
Η λέξη που πέταξε στο διάστημα
Όταν τον 20ό αιώνα οι άνθρωποι έστειλαν για πρώτη φορά αντικείμενα να περιφέρονται γύρω από τη Γη, χρειάστηκαν μια λέξη για να τα περιγράψουν. Και ποιά πιο ταιριαστή από τον δορυφόρο, εκείνον που ακολουθεί πιστά τον κύριό του;
Έτσι, ο όρος που κάποτε μύριζε ιδρώτα και σίδηρο, απέκτησε αστρική λάμψη. Ο «δορυφόρος» έγινε το μάτι μας στον ουρανό, ο αγγελιαφόρος της τεχνολογίας και των επικοινωνιών.
Οι πρώτοι δορυφόροι του ουρανού
Όμως πριν από τους μεταλλικούς δορυφόρους της NASA, υπήρχαν οι φυσικοί δορυφόροι των πλανητών, οι ουράνιοι συνοδοιπόροι του Σύμπαντος.
Από το δόρυ και το φέρω
Η λέξη δορυφόρος είναι αρχαιοελληνική. Συντίθεται από το δόρυ (το όπλο, το ακόντιο του πολεμιστή) και το φέρω (κουβαλώ). Κυριολεκτικά λοιπόν, δορυφόρος σημαίνει «αυτός που φέρει δόρυ», ο οπλισμένος συνοδός.
Στην αρχαία Ελλάδα, οι δορυφόροι ήταν οι σωματοφύλακες των βασιλέων, οι έμπιστοι στρατιώτες που βάδιζαν στο πλευρό τους, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Ήταν οι πρώτοι "followers" της Ιστορίας, μόνο που αντί για like κρατούσαν λόγχες.
Από φρουροί σε ακόλουθοι
Με τα χρόνια, η λέξη απέκτησε πιο μεταφορική σημασία. Στους ελληνιστικούς και βυζαντινούς χρόνους, «δορυφόρος» λεγόταν και ο πιστός ακόλουθος ενός ηγεμόνα, ο άνθρωπος που τον περιστρεφόταν, όπως η Γη τον Ήλιο.
Η εικόνα του δορυφόρου μεταμορφώθηκε: από πολεμιστής έγινε σύμβολο εξάρτησης και πίστης.
Με τα χρόνια, η λέξη απέκτησε πιο μεταφορική σημασία. Στους ελληνιστικούς και βυζαντινούς χρόνους, «δορυφόρος» λεγόταν και ο πιστός ακόλουθος ενός ηγεμόνα, ο άνθρωπος που τον περιστρεφόταν, όπως η Γη τον Ήλιο.
Η εικόνα του δορυφόρου μεταμορφώθηκε: από πολεμιστής έγινε σύμβολο εξάρτησης και πίστης.
Στα νεότερα χρόνια η λέξη κρατά τη μεταφορική σημασία: «αυτός που ακολουθεί ή περιστρέφεται γύρω από κάποιον». Χρησιμοποιείται για πολιτικούς ακόλουθους ή κρατικά εξαρτώμενες χώρες (π.χ. «δορυφόρος χώρα»).
Η λέξη που πέταξε στο διάστημα
Όταν τον 20ό αιώνα οι άνθρωποι έστειλαν για πρώτη φορά αντικείμενα να περιφέρονται γύρω από τη Γη, χρειάστηκαν μια λέξη για να τα περιγράψουν. Και ποιά πιο ταιριαστή από τον δορυφόρο, εκείνον που ακολουθεί πιστά τον κύριό του;
Έτσι, ο όρος που κάποτε μύριζε ιδρώτα και σίδηρο, απέκτησε αστρική λάμψη. Ο «δορυφόρος» έγινε το μάτι μας στον ουρανό, ο αγγελιαφόρος της τεχνολογίας και των επικοινωνιών.
Όμως πριν από τους μεταλλικούς δορυφόρους της NASA, υπήρχαν οι φυσικοί δορυφόροι των πλανητών, οι ουράνιοι συνοδοιπόροι του Σύμπαντος.
Η Σελήνη, ο πιο γνωστός απ’ όλους, υπήρξε ο πρώτος δορυφόρος που παρατήρησε ο άνθρωπος: πιστή στη Γη, φωτίζει τις νύχτες της και επηρεάζει τις θάλασσες και τους ρυθμούς της ζωής.
Κι όπως η Γη έχει τη Σελήνη της, έτσι και ο Δίας, ο Κρόνος και οι άλλοι πλανήτες περιβάλλονται από δεκάδες φεγγάρια που τους ακολουθούν σε αιώνια τροχιά, φρουροί κι αυτοί, με τη δική τους σιωπηλή αποστολή.
Από το δόρυ του πολεμιστή στο διάστημα
Αν το καλοσκεφτούμε, η λέξη κρατάει ακόμα τον ίδιο πυρήνα νοήματος. Είτε κρατά δόρυ, είτε μεταφέρει σήμα Wi-Fi, ο δορυφόρος είναι πάντα αυτός που συνοδεύει, πιστός, σταθερός, εξαρτημένος.
Από φρουρός βασιλιάδων έως φρουρός πλανητών· από το δόρυ του πολεμιστή ως τη σιωπή του διαστήματος, η ελληνική λέξη «δορυφόρος» μάς θυμίζει ότι η γλώσσα ταξιδεύει πιο μακριά κι από τους πυραύλους.
Είναι ωραίο να θυμόμαστε πως κάθε φορά που κοιτάμε έναν δορυφόρο να περνά νυχτερινός πάνω από το κεφάλι μας, βλέπουμε να λάμπει μια αρχαία λέξη, φτιαγμένη από την ίδια ύλη με την Ιστορία μας.
Από το δόρυ του πολεμιστή στο διάστημα
Αν το καλοσκεφτούμε, η λέξη κρατάει ακόμα τον ίδιο πυρήνα νοήματος. Είτε κρατά δόρυ, είτε μεταφέρει σήμα Wi-Fi, ο δορυφόρος είναι πάντα αυτός που συνοδεύει, πιστός, σταθερός, εξαρτημένος.
Από φρουρός βασιλιάδων έως φρουρός πλανητών· από το δόρυ του πολεμιστή ως τη σιωπή του διαστήματος, η ελληνική λέξη «δορυφόρος» μάς θυμίζει ότι η γλώσσα ταξιδεύει πιο μακριά κι από τους πυραύλους.
Είναι ωραίο να θυμόμαστε πως κάθε φορά που κοιτάμε έναν δορυφόρο να περνά νυχτερινός πάνω από το κεφάλι μας, βλέπουμε να λάμπει μια αρχαία λέξη, φτιαγμένη από την ίδια ύλη με την Ιστορία μας.
26.10.25
Τί σημαίνει η λέξη «άτεγκτος»;
Η σημασία της λέξης «άτεγκτος» είναι ενδιαφέρουσα καθώς χρησιμοποιείται κυρίως στην πολιτική.
Με λέξη αυτή περιγράφουμε έναν άνθρωπο που είναι σκληρός, αδυσώπητος, απηνής και αμείλικτος.
Κυριολεκτικά η λέξη «άτεγκτος» σημαίνει αυτός που δεν έχει βραχεί, καθώς βγαίνει από την λέξη τέγγω, που σημαίνει διαβρέχω, με το στερητικό -α μπροστά της.
Έτσι πολύ απλά, όπως ο «αδιάβροχος» δεν αγγίζεται από το νερό, έτσι και ο άτεγκτος δε σηκώνει μύγα στο σπαθί του.
Κυριολεκτικά η λέξη «άτεγκτος» σημαίνει αυτός που δεν έχει βραχεί, καθώς βγαίνει από την λέξη τέγγω, που σημαίνει διαβρέχω, με το στερητικό -α μπροστά της.
Έτσι πολύ απλά, όπως ο «αδιάβροχος» δεν αγγίζεται από το νερό, έτσι και ο άτεγκτος δε σηκώνει μύγα στο σπαθί του.
16.11.24
9 λέξεις που γράφεις συνέχεια λάθος
1. Σωστό: περαιτέρω – Λάθος: περετέρω
4. Σωστό: προκήρυξη – Λάθος: προκύρηξη
2. Σωστό: πλημμέλημα – Λάθος:πλημέλημα
3. Σωστό: επανειλημμένα – Λάθος: επανειλλημένα
4. Σωστό: προκήρυξη – Λάθος: προκύρηξη
5. Σωστό: παρεισφρέω – Λάθος: παρεισφρύω
6. Σωστό: κόκκαλο – Λάθος: κόκαλλο
7. Σωστό: εισιτήριο – Λάθος: εισητήριο
8. Σωστό: αλληλεγγύη – Λάθος: αληλέγγυη
9. Σωστό: αλλοπρόσαλλος – Λάθος: αλλοπρόσσαλος
2.11.24
31.7.24
18.7.24
Τί σημαίνει η φράση «έχουν γνώση οι φύλακες»;
Όταν κάποιος προσπαθεί να μας συμβουλεύσει για κάτι που ήδη γνωρίζουμε, συνηθίζουμε να λέμε πως «έχουν γνώσιν οι φύλακες». Την ίδια φράση χρησιμοποιούμε και για να δείξουμε ότι ξέρουμε τί πρόκειται να συμβεί κι έτσι επαγρυπνούμε.
Η φράση μπορεί να βρεθεί σε ένα από τα αναστάσιμα στιχηρά των Κυριακάτικων Ψαλμών:
«Ὄντως παράνομοι σφραγίσαντες τὸν λίθον, μείζονος ἡμᾶς θαύματος ἠξιώσατε, ἔχουσι τὴν γνῶσιν οἱ φύλακες, σήμερον προῆλθε τοῦ μνήματος, καὶ ἔλεγον· Εἴπατε, ὅτι ἡμῶν κοιμωμένων, ἦλθον οἱ Μαθηταί, καὶ ἔκλεψαν αὐτόν. Καὶ τίς κλέπτει νεκρόν, μάλιστα δὲ καὶ γυμνόν; Αὐτὸς ἀνέστη αὐτεξουσίως ὡς Θεός, καταλιπὼν καὶ ἐν τῷ τάφῳ τὰ ἐντάφια αὐτοῦ. Δεῦτε ἴδετε Ἰουδαῖοι, πῶς οὐ διέρρηξε τὰς σφραγῖδας, ὁ τὸν θάνατον πατήσας, καὶ ἐν τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων, τὴν ἀτελεύτητον ζωήν δωρούμενος, καὶ τὸ μέγα ἔλεος».
Η φράση μπορεί να βρεθεί σε ένα από τα αναστάσιμα στιχηρά των Κυριακάτικων Ψαλμών:
«Ὄντως παράνομοι σφραγίσαντες τὸν λίθον, μείζονος ἡμᾶς θαύματος ἠξιώσατε, ἔχουσι τὴν γνῶσιν οἱ φύλακες, σήμερον προῆλθε τοῦ μνήματος, καὶ ἔλεγον· Εἴπατε, ὅτι ἡμῶν κοιμωμένων, ἦλθον οἱ Μαθηταί, καὶ ἔκλεψαν αὐτόν. Καὶ τίς κλέπτει νεκρόν, μάλιστα δὲ καὶ γυμνόν; Αὐτὸς ἀνέστη αὐτεξουσίως ὡς Θεός, καταλιπὼν καὶ ἐν τῷ τάφῳ τὰ ἐντάφια αὐτοῦ. Δεῦτε ἴδετε Ἰουδαῖοι, πῶς οὐ διέρρηξε τὰς σφραγῖδας, ὁ τὸν θάνατον πατήσας, καὶ ἐν τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων, τὴν ἀτελεύτητον ζωήν δωρούμενος, καὶ τὸ μέγα ἔλεος».
17.7.24
Τί σημαίνει η λέξη «αμάλγαμα»;
Το αμάλγαμα είναι κράμα με βασικό συστατικό τον υδράργυρο.
Στην πραγματικότητα, τα αμαλγάματα αποτελούν οικογένεια κραμάτων με ενδιαφέρουσες ιδιότητες και πολλές εφαρμογές, όπως στην οδοντιατρική, στην εξαγωγή χρυσού και αργύρου (αμαλγάμωση) από μεταλλεύματα, κ.ά.
Τα τελευταία χρόνια, γίνεται προσπάθεια τα αμαλγάματα να αντικατασταθούν από άλλα υλικά, εξαιτίας του φόβου για την τοξικότητα του περιεχομένου υδραργύρου.
Στην πραγματικότητα, τα αμαλγάματα αποτελούν οικογένεια κραμάτων με ενδιαφέρουσες ιδιότητες και πολλές εφαρμογές, όπως στην οδοντιατρική, στην εξαγωγή χρυσού και αργύρου (αμαλγάμωση) από μεταλλεύματα, κ.ά.
Τα τελευταία χρόνια, γίνεται προσπάθεια τα αμαλγάματα να αντικατασταθούν από άλλα υλικά, εξαιτίας του φόβου για την τοξικότητα του περιεχομένου υδραργύρου.
13.7.24
Τί σημαίνει η φράση «ειρήσθω εν παρόδω»;
Το «ειρήσθω εν παρόδω» χρησιμοποιείται για την προαναγγελία της αναφοράς από τον ομιλητή στοιχείων συμπληρωματικών. Π.χ. Ο Περικλής, ο οποίος, ειρήσθω εν παρόδω, ηγείτο των Αθηναίων, υπήρξε ο αρχιτέκτονας του μεγαλείου της αθηναϊκής ηγεμονίας. Εν ολίγοις, το ειρήσθω εν παρόδω σημαίνει χονδρικά «ας μου επιτραπεί να αναφέρω παρενθετικώς».
Είναι μία λόγια έκφραση που χρησιμοποιείται από ομιλητές ή ρήτορες, όταν θέλουν να διακόψουν τη ροή του λόγου τους ή της σκέψης τους για να πουν εν συντομία κάτι δευτερεύον, εκτός προγράμματος ή κάτι επιπλέον, αλλά σχετικό με το κύριο θέμα ή σχετικό με κάποια ειδική αναφορά του κυρίου θέματος.
Είναι μία λόγια έκφραση που χρησιμοποιείται από ομιλητές ή ρήτορες, όταν θέλουν να διακόψουν τη ροή του λόγου τους ή της σκέψης τους για να πουν εν συντομία κάτι δευτερεύον, εκτός προγράμματος ή κάτι επιπλέον, αλλά σχετικό με το κύριο θέμα ή σχετικό με κάποια ειδική αναφορά του κυρίου θέματος.
Η έκφραση «ειρήσθω εν παρόδω» προέρχεται από τον προφορικό λόγο, συναντάται όμως και στον γραπτό. Ειδοποιεί τον ακροατή ή τον αναγνώστη ότι: Θα ξεφύγουμε λίγο από το κύριο θέμα και θα επανέλθουμε αμέσως μετά, για να πούμε σ’ αυτό εδώ το σημείο κάτι που δεν πρέπει να μας διαφύγει.
Παράδειγμα σημερινής χρήσης
Παράδειγμα σημερινής χρήσης
Αυτά τα έξοδα, ειρήσθω εν παρόδω, δε θα βαρύνουν τον προϋπολογισμό του Πανεπιστημίου, αλλά θα καταβληθούν από την Κοινότητα.
Ανάλυση
Το εἰρήσθω είναι γ’ πρόσωπο προστακτικής παρακειμένου του λέγομαι και έχει την έννοια ας έχει ειπωθεί.
Το εἰρήσθω είναι γ’ πρόσωπο προστακτικής παρακειμένου του λέγομαι και έχει την έννοια ας έχει ειπωθεί.
Η λέξη «εν» είναι πρόθεση, που σημαίνει «εντός», «μέσα», «εις», «σε».
Η λέξη «παρόδω» είναι πτώση δοτική του ουσιαστικού «πάροδος» (σύνθετη λέξη από την πρόθεση «παρά» + το ουσιαστικό «οδός») που σημαίνει: Μικρός δρόμος, δρομάκι, στενός ή δευτερεύων δρόμος που οδηγεί σε άλλον μεγαλύτερο, ο παράδρομος.
«Πάροδος» – σε αντιπαραβολή με την κεντρική είσοδο – λεγόταν και καθεμιά από τις πλάγιες εισόδους του αρχαίου θεάτρου από τις οποίες έμπαιναν στην ορχήστρα ο χορός και οι ηθοποιοί.
«Πάροδος» λεγόταν επίσης το πρώτο άσμα της αρχαίας τραγωδίας, μετά τον πρόλογο.
«Πάροδος» – σε αντιπαραβολή με την κεντρική είσοδο – λεγόταν και καθεμιά από τις πλάγιες εισόδους του αρχαίου θεάτρου από τις οποίες έμπαιναν στην ορχήστρα ο χορός και οι ηθοποιοί.
«Πάροδος» λεγόταν επίσης το πρώτο άσμα της αρχαίας τραγωδίας, μετά τον πρόλογο.
28.6.24
Τί σημαίνει η έκφραση «πνέω μένεα»
Η έκφραση «πνέω μένεα», σήμερα σημαίνει είμαι πολύ οργισμένος εναντίον κάποιου. Έχει σχηματιστεί από το ρήμα πνέω=φυσώ (ομόρριζα: πνεῦμα, πνεύμων, πνοή, πνευστός κ. ά.) και το ουσιαστικό μένος-εος (τό), που έχει την έννοια της δύναμης, της οργής, της ορμής, ιδίως της πολεμικής τόλμης, της μανίας των ανδρών στη μάχη.
(2) Ο Μαχάων ήταν γιατρός, γιος του Ασκληπιού. Έφυγε από τη Θεσσαλία με τριάντα πλοία για να λάβει μέρος στον τρωικό πόλεμο, όπου διακρίθηκε κυρίως ως χειρουργός.
Με την έννοια της οργής συναντούμε τη λέξη μένος στον Ομηρικό Ύμνο στη Δήμητρα. Ο Δίας έχει στείλει τον Ερμή στον Κάτω Κόσμο με την εντολή προς τον αδελφό του, τον Άδη, να επιστρέψει την Περσεφόνη, την οποία έχει αρπάξει πίσω στη μητέρα της, τη Δήμητρα, που βυθισμένη στον πόνο και τη θλίψη για την απώλεια του κοριτσιού της είναι και οργισμένη με τους θεούς. Ο Άδης πειθαρχεί και προτρέπει τη γυναίκα του να ανεβεί ξανά στο φως του ήλιου με τα πρώτα τούτα λόγια (στ. 360-361):
ἔρχεο Περσεφόνη παρὰ μητέρα κυανόπεπλον
ἤπιον ἐν στήθεσσι μένος καὶ θυμὸν ἔχουσα, […]
Δηλαδή, πήγαινε, Περσεφόνη, στη μητέρα σου που ’χει ντυθεί
τον μαύρο πέπλο, έχοντας μες στα στήθια σου
οργή κατευνασμένη και διάθεση, […]
Στον Όμηρο το μένος του ήρωα έχει θεϊκή καταγωγή, είναι αντρειοσύνη θεϊκής προέλευσης, και ο άνθρωπος σε κατάσταση θεϊκού μένους μπορεί να εκτελέσει το πιο δύσκολο κατόρθωμα, φθάνει στο σημείο να μαίνεται (μαίνομαι, μανία, είναι και αυτά ομόρριζα του μένους). Εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι η λέξη μένος είναι αρχαιότερη του 8ου αι., καθώς μαρτυρείται έμμεσα στα μυκηναϊκά κείμενα ως δεύτερο συνθετικό σε ανθρωπωνύμια, όπως ο-rι-me–ne= Ἀοριμένης (← ἄορ=ξίφος + μένος), όνομα που σημαίνει «αυτός ο οποίος έχει μένος, είναι ανδρείος με το ξίφος». Τέλος, μία άλλη έννοια του εν λόγω ουσιαστικού είναι «φρόνημα, φυσική ή ψυχική διάθεση», εξού εὐ-μενής, δυσ-μενής.
ἤπιον ἐν στήθεσσι μένος καὶ θυμὸν ἔχουσα, […]
Δηλαδή, πήγαινε, Περσεφόνη, στη μητέρα σου που ’χει ντυθεί
τον μαύρο πέπλο, έχοντας μες στα στήθια σου
οργή κατευνασμένη και διάθεση, […]
Στον Όμηρο το μένος του ήρωα έχει θεϊκή καταγωγή, είναι αντρειοσύνη θεϊκής προέλευσης, και ο άνθρωπος σε κατάσταση θεϊκού μένους μπορεί να εκτελέσει το πιο δύσκολο κατόρθωμα, φθάνει στο σημείο να μαίνεται (μαίνομαι, μανία, είναι και αυτά ομόρριζα του μένους). Εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι η λέξη μένος είναι αρχαιότερη του 8ου αι., καθώς μαρτυρείται έμμεσα στα μυκηναϊκά κείμενα ως δεύτερο συνθετικό σε ανθρωπωνύμια, όπως ο-rι-me–ne= Ἀοριμένης (← ἄορ=ξίφος + μένος), όνομα που σημαίνει «αυτός ο οποίος έχει μένος, είναι ανδρείος με το ξίφος». Τέλος, μία άλλη έννοια του εν λόγω ουσιαστικού είναι «φρόνημα, φυσική ή ψυχική διάθεση», εξού εὐ-μενής, δυσ-μενής.
«Πνέω μένεα», λοιπόν, σήμαινε ξεφυσώ τόλμη, πνέω μαχητική ορμή με οργή, είμαι αντρειωμένος.
Ας μεταφερθούμε λοιπόν στη ραψωδία Λ της Ιλιάδας, όπου περιγράφονται σκηνές σφοδρότατης μάχης μεταξύ των Αχαιών και των Τρώων. Κάποια στιγμή, μέσα από τον αχό του πολέμου, ο ποιητής μάς δίνει την εικόνα του ΄Εκτορα που πάνω από το άρμα του θέριζε παλικάρια ― η συνέχεια στο πρωτότυπο (στ. 504-509):
οὐδ’ ἄν πω χάζοντο κελεύθου δῖοι Ἀχαιοί,
εἰ μὴ Ἀλέξανδρος, Ἑλένης πόσις ἠϋκόμοιο,
παῦσεν ἀριστεύοντα Μαχάονα, ποιμένα λαῶν,
ἰῷ τριγλώχινι βαλὼν κατὰ δεξιὸν ὦμον.
τῷ ῥα περίδεισαν μένεα πνείοντες Ἀχαιοί,
μη πώς μιν πολέμοιο μετακλινθέντος ἕλοιεν.
Σε μετάφραση
Αλλά ούτε και έτσι οι Αχαιοί οι θεϊκοί πίσω θα κάναν
από το δρόμο που ’χαν πάρει,
αν ο Αλέξανδρος (1), ο άντρας της καλλίκομης Ελένης,
δεν σταματούσε τον Μαχάονα (2), τον αρχηγό πολεμιστών
που πρώτευε στη μάχη, χτυπώντας τον στον δεξιό τον ώμο του
με βέλος που ’χε τρεις ακίδες.
Και τότε φοβηθήκανε οι αντρειωμένοι Αχαιοί
μήπως, εάν γυρίσει η μάχη, (οι Τρώες) τον σκοτώσουν.
Ας μεταφερθούμε λοιπόν στη ραψωδία Λ της Ιλιάδας, όπου περιγράφονται σκηνές σφοδρότατης μάχης μεταξύ των Αχαιών και των Τρώων. Κάποια στιγμή, μέσα από τον αχό του πολέμου, ο ποιητής μάς δίνει την εικόνα του ΄Εκτορα που πάνω από το άρμα του θέριζε παλικάρια ― η συνέχεια στο πρωτότυπο (στ. 504-509):
οὐδ’ ἄν πω χάζοντο κελεύθου δῖοι Ἀχαιοί,
εἰ μὴ Ἀλέξανδρος, Ἑλένης πόσις ἠϋκόμοιο,
παῦσεν ἀριστεύοντα Μαχάονα, ποιμένα λαῶν,
ἰῷ τριγλώχινι βαλὼν κατὰ δεξιὸν ὦμον.
τῷ ῥα περίδεισαν μένεα πνείοντες Ἀχαιοί,
μη πώς μιν πολέμοιο μετακλινθέντος ἕλοιεν.
Σε μετάφραση
Αλλά ούτε και έτσι οι Αχαιοί οι θεϊκοί πίσω θα κάναν
από το δρόμο που ’χαν πάρει,
αν ο Αλέξανδρος (1), ο άντρας της καλλίκομης Ελένης,
δεν σταματούσε τον Μαχάονα (2), τον αρχηγό πολεμιστών
που πρώτευε στη μάχη, χτυπώντας τον στον δεξιό τον ώμο του
με βέλος που ’χε τρεις ακίδες.
Και τότε φοβηθήκανε οι αντρειωμένοι Αχαιοί
μήπως, εάν γυρίσει η μάχη, (οι Τρώες) τον σκοτώσουν.
(1) Αλέξανδρος ήταν το δεύτερο όνομα του Πάρη. Πριν τον φέρει στον κόσμο η μητέρα του, η Εκάβη, είδε όνειρο ότι γέννησε δαυλό που έκαψε την Τροία. Μόλις το έμαθε ο πατέρας του, ο Πρίαμος, με την ερμηνεία πως το παιδί που θα γεννιόταν θα κατέστρεφε την Τροία, διέταξε έναν βοσκό του να εγκαταλείψει το νεογέννητο στο βουνό Ίδη. Ο βοσκός όμως το πήρε στο σπίτι του, το ονόμασε Πάρη και το ανάθρεψε με τα δικά του παιδιά. Μεγαλώνοντας, επειδή ως βοσκός έδιωχνε τους ληστές προστατεύοντας τα κοπάδια, ονομάστηκε Αλέξανδρος (← ἀλέξω= αποτρέπω, υπερασπίζω + ἀνήρ. Ομόρριζα του ἀλέξω: ἔπ-αλξις, προμαχώνας από τον οποίο απομακρύνει κανείς τον εχθρό· ἀλεξί-κακος, αυτός που απομακρύνει το κακό· αλεξί-πτωτο· αλεξι-κέραυνο· αλεξί-σφαιρο· κ. ά).
27.6.24
Τί σημαίνει η φράση «λάθε βιώσας»;
Το απόφθεγμα του Επίκουρου «λάθε βιώσας» σημαίνει ζήσε κρυφά, ζήσε εν κρυπτώ ή στην αφάνεια. Κατ’ επέκταση, ζήσε απαρατήρητος, μακριά από τη δημοσιότητα και χωρίς να προβάλλεσαι.
Το λάθε είναι β’ ενικό πρόσωπο προστακτικής αορίστου β’ (έλαθον) του ρήματος λανθάνω, που σημαίνει μένω κρυμμένος ή απαρατήρητος, διαφεύγω την προσοχή κάποιου.
Το λάθε είναι β’ ενικό πρόσωπο προστακτικής αορίστου β’ (έλαθον) του ρήματος λανθάνω, που σημαίνει μένω κρυμμένος ή απαρατήρητος, διαφεύγω την προσοχή κάποιου.
Το βιώσας είναι μετοχή (ονομαστική αρσενικού γένους) αορίστου α’ (εβίωσα) του ρήματος βιώ (βιόω-ώ), που σημαίνει ζω, περνώ τη ζωή μου.
25.6.24
22.6.24
Τί σημαίνει η λέξη «ρηξικέλευθος»
Η λέξη «ρηξικέλευθος» αναφέρεται σε κάτι ή κάποιον που αποτελεί σημαντική πρόοδο και ανοίγει νέους δρόμους σε έναν τομέα ανθρώπινης δραστηριότητας ή τρόπο σκέψης (επιστήμη, πολιτική, κοινωνία, οικονομία κ.α.) οριοθετώντας μία τομή σε σχέση με τα καθιερωμένα ή γνωστά έως την εμφάνισή του.
Η ετυμολογία της λέξης:
Η λέξη προέρχεται από το μεταγενέστερο ῥηξικέλευθος. Σύνθεση των λέξεων ῥήγνυμι, ανοίγω + κέλευθος, δρόμος.
Η ετυμολογία της λέξης:
Η λέξη προέρχεται από το μεταγενέστερο ῥηξικέλευθος. Σύνθεση των λέξεων ῥήγνυμι, ανοίγω + κέλευθος, δρόμος.
Π.χ. Το κινητό τηλέφωνο αποτελεί μία ρηξικέλευθη εφεύρεση.
22.6.24
15.6.24
Τί σημαίνει η φράση «αβρόχοις ποσί»;
Στην κυριολεξία, η φράση σημαίνει με στεγνά πόδια (όπως σε διάβαση ποταμού).
Μεταφορικά χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να πούμε χωρίς κόπο, χωρίς ζημιά.
13.6.24
Τί σημαίνει η αρχαία ελληνική φράση «οι διυλίζοντες τον κώνωπα, την δε κάμηλον καταπίνοντες»;
Η φράση «οι διυλίζοντες τον κώνωπα, την δε κάμηλον καταπίνοντες» ειπώθηκε από τον Χριστό για τους Φαρισαίους. Κυριολεκτικά σημαίνει «είναι τυφλοί οδηγοί αυτοί που κομματιάζουν το κουνούπι, αλλά καταπίνουν την καμήλα». Μεταφορικά αναφέρεται σε αυτούς που με την υποκρισία τους επιμένουν σε ένα ασήμαντο ζήτημα και το αναλύουν με σχολαστικότητα, ενώ αγνοούν αυτό που είναι πράγματι σημαντικό, καταπιάνονται δηλαδή να στραγγίσουν ένα κουνούπι, αλλά καταπίνουν στο μεταξύ ολόκληρη καμήλα.
Σήμερα, η φράση αυτή λέγεται με το ίδιο νόημα, για όσους δείχνουν προσοχή και ευσυνειδησία στα μικρά και ασήμαντα και αδιαφορούν για μεγάλα και σπουδαία.
Η έκφραση συναντάται στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο (23.24) «οἱ διυλίζοντες τὸν κώνωπα, τὴν δὲ κάμηλον καταπίνοντες».
Σήμερα, η φράση αυτή λέγεται με το ίδιο νόημα, για όσους δείχνουν προσοχή και ευσυνειδησία στα μικρά και ασήμαντα και αδιαφορούν για μεγάλα και σπουδαία.
3.6.24
Τί σημαίνει η λέξη «γιουρούσι»;
Τί σημαίνει
Όταν χρησιμοποιούμε αυτή τη λέξη εννοούμε την έφοδο, την επίθεση.
Η επίθεση αυτή στερείται παντελώς σχεδίου δράσης, ο δε επιτιθέμενος προσδοκά στον αιφνιδιασμό του αμυνόμενου, δεδομένης της αδυναμίας του δευτέρου να αντιτάξει ένα σχέδιο άμυνας.
Η επίθεση αυτή στερείται παντελώς σχεδίου δράσης, ο δε επιτιθέμενος προσδοκά στον αιφνιδιασμό του αμυνόμενου, δεδομένης της αδυναμίας του δευτέρου να αντιτάξει ένα σχέδιο άμυνας.
3.6.24
Πρωτοσέλιδα Εφημερίδων
Προσφορές
Σα Σήμερα
Now on TV
![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
![]() | ![]() | ![]() | ![]() |
Θράκη, Ανατολική Μακεδονία
Κεντρική Μακεδονία-Θεσσαλονίκη & Χαλκιδική
Θεσσαλία,Σποράδες, Βορειοανατολική Εύβοια
Ήπειρος, Δυτική Στερεά Ελλάδα, Νησιά Ιονίου
Ανατολική Στερεά Ελλάδα, Βορειοανατολική Φωκίδα, Βορειοδυτική Εύβοια
Αττική, Σαρωνικός κόλπος, Νότια Εύβοια
- AB CHANNEL (Περιστέρι)Action 24 (Γαλάτσι)ALERT TV (Νέο Ηράκλειο)Attica TV (Δήμος Ασπροπύργου)Blue Sky (Νέο Ηράκλειο)Channel 9 (Παιανία)EXTRA CHANNEL (Περιστέρι)Kontra Channel (Ταύρος)MAD TV GREECE(Παλλήνη)NICKELODEON (Μαρούσι)RISE TV (Μαρούσι)SBC TV (Νέο Ηράκλειο)
Πελοπόννησος, Αιτωλία, Φωκίδα,Κορινθιακός κόλπος,Κύθηρα
Βόρειο Αιγαίο (Λήμνος, Λέσβος, Χίος)
Νοτιοανατολικό Αιγαίο (Σάμος, Δωδεκάνησα)
Πρόγραμμα TV
Cinema
Γιορτάζουν
Διαβάζουν
Βρείτε Εργασία
Wikipedia
Αποτελέσματα αναζήτησης
Εφημερεύοντα Φαρμακεία
Ανέκδοτο Ημέρας
Οι πηγές μας
-
24ωρο
-
αυτοΔΙΟΙκηΣη
-
ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ
-
δikaiologitika.gr
-
Ελλάδα Press
-
Ζούγκλ@
-
Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ
-
Μ@ΚΕΛΕΙΟ.gr
-
Ξυπνήστε Ρε
-
ΠΕΝΤΑΠΟΣΤΑΓΜΑ
-
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ.gr
-
ΣΚΑΪ
-
ΤΑ ΝΕΑ
-
ΤΟ ΒΗΜΑ
-
ΤΟ ΠΟΝΤΙΚΙ
-
το χωνί
-
AlfaVita
-
ALPHAFREEPRESS
-
AROURAIOS
-
Athens magazine
-
ATHENS voice.gr
-
ATHLETIKO
-
BRIEFING NEWS
-
Capital.gr
-
CCN Greece
-
cookpad
-
Coolweb.gr
-
diaforetiko
-
dwrean.net
-
e-dimosio.gr
-
economy 365
-
EL ΜΟΝΟ Η ΑΛΗΘΕΙΑ
-
EleftherosTypos.gr
-
emprosnet
-
enikos.gr
-
eretikos.gr
-
FAY'S BOOK
-
Filathlos.gr
-
FLASH.GR
-
FORTUNE GREECE
-
gazzetta.gr
-
Google Ειδήσεις
-
healthview
-
HellasJournal
-
iefimerida
-
iEidiseis.gr
-
in.gr
-
InfoKids.gr
-
intronews
-
Karfitsa.gr
-
kourdistoportocali
-
LEFT.gr
-
liberal
-
LiFO
-
MATRIX24
-
MEGA
-
MHXANH του ΧΡΟΝΟΥ
-
msn.gr
-
naftemporiki.gr
-
NEWPOST
-
news 247
-
NEWS.GR
-
newsbeast.gr
-
NEWSBOMB
-
NEWSBREAK
-
newsique.gr
-
NEWSIT
-
ONALERT
-
ONEMAN
-
ONMED.GR
-
OnSports
-
otherside.gr
-
pagenews.gr
-
PATRAS EVENTS
-
Perierga.gr
-
politik.gr
-
PRONEWS
-
Protagon
-
real.gr
-
SecNews
-
SPIROS SOULIS
-
SPORT24
-
SPORtime
-
Techblog
-
the CaLLER
-
THE HUFFINGTON POST
-
THE PRESIDENT
-
THETOC
-
tilegrafima
-
TO10.GR
-
TRELO KOUNELI
-
tribune
-
tvxs
-
usay.gr
-
xristika.gr
-
YOURTIPSTER











































































